Haddii Ilaah idmo waxaa somalida dhawaan u soo
noqon doonta sharaftii iyo cisigii eey ku dhex
laheeyd caalamka,waxaan fileeynaa dowlad leh
dhamaan heykalkii siyaasadeed ee dalka looga
xoreeyn lahaa cadowga Ethiopia,waxaan meesha ka
maqneeyn xaga difaaca,arimaha dibada iyo hogaan
sare oo aan marna ku dhisneeyn 4,5 ama
qabiil,sida looga bartay MMI waxaan hubaal ah in
eey umada soomaliyeed aad ugu farxi doonto
heykalkaa cusub iyo taabagelinta ururinta
shacabka gumeeysiga ku hoos nool,somalida qurba
jooga ah waxaa eey hiil iyo hooba eey la garab
taagan yihiin dowladaa xornima doonka ah ee laga
curin doono Asmar,waxaan marnaba la iloobi karin
hiiladii iyo sidii eey ugu istaageen soo celinta
sharafta iyo cisiga soomali dadka qurba jooga
ah,waxaan xusuustaa oo runtii calamka uu aadka
ula yaabay xiligii MMI in qurba jooga eey ka
qeeyb qaateen.
1) Nadaafadii gobolka Banaadir.
2) Dhismahii Ariporka iyo Dekeda.
3) Wax walba waxaan la iloobi karin sidii umada
soomaliyeed eey ugu aamineen deeqda eey bixiyeen
howl wadaneenadii MMI,waayo waxaan shaki ku
jirin in lacagahaasi in eey sidii loogu
talo galay loo adeegsaday.
4) Abaarihii ku habsaday gobolada koonfureed
halka ama meesha eey ka istaageen MMI waa mid
taariikhda eey qori doonto,intaba waxaa eey ku
muteen kalsoonida shacabka ku qabay iyo iyada oo
nin walba rumeeysnaa in somali eey soo noqotay
sharfteeda iyada oo Talada Ilaah la saranayo.
Dowlada Maquuste haddii eey tahay mid u
adeegeeysa umada soomalia looma kala hareen
balse waxaa eey umada ka dheregsan tahay in eey
tahay dowlad Ethiopia eey leedahay,waxaa damiir
xumi ah in shir Cali Mahdi ku qabtay xamar in
lagu tilmaamo waxa shirk ah iyada oo eey
socdeen dagaalada iyo gumaadka shacabka,MMI
waxaa eey ka duulayaan diidan yihiina in soomali
eey tahay 4,5 waa wax aanan la laqi karin
marnaba,waa kala qeeybin guracan
xaqiiqdii,somali ka qeeyb galeeysa oo runtii ah
MMI qurba jooga u badan aqoon yahano ka kala
yimid dhamaan qaaradaha aduunka,waxaa shirkaa ka
soo qeeyb galaya siyaasiyiin aad iyo aad u
diidan qaab dhismeedka dowlada Maquuste ee ah
4,5 iyo midka fedralaalisimka ah waayo waxaan
nahay hal qowmiyad oo aan kala qeeybsami karin
xaqiiqdii.Shirka Asmara waxaa ka qeeyb galaya
intii ka damqeeysa ku hoos jirka gumeeysiga
Ethiopia,nin damiirlahow kaca,waxaan dhahay 2004
tixdaan oo runtii noqotay mid dhab ah xaga
fikirka Maquuste iyo kuwa daba jooga.
Gurmadkii Garowe iyo Godeey weys
Garbinayaane Gaashaan buursi Gaboobaa jiriyo
Gaallo Garabsiinta,Gaf beey nagu hayaan iyo
Gardaro Gaamurtaye, Garabka ii Saar Gamuun waaba
Gubayaaye, ku gumaada Ga trii Cadowga labada
Geesoode , Waa in aan Gumaadnaa Amxaar Galinka
Maantaa he, Garab maray Ninkaa lahaa Waa u Gacal
Guuxa umadiisa, u Galiimay Goodkii duqaa maalin
Galinkeeda, haddow kaaga tagi Geed Cidlaa Sida
Gool Libaax helaye Ma Gareeysan weli Gaf-kow ka
Galay Gacaladiisiiye, isku Guba waa waxeey
Galabsadeen Maanta.
1954kii Waxa dawladdii Boqortooyadii
Ingriiska iyo Itoobiya heshiis ku duugeen in
“Hawd and Reserved Area” dhul ahaan ka mid
noqdaan dalka Itoobiya maantase waxaa eey
Ethiopia eey joogtee caasimada soomali ee
Muqdisho,waxaa socda gorgortan xoogan ee xaga
qeeyraadka dalka,Chin-aha oo ku socda xawaare
aad u dheereeya xaga ka faaiideeysiga qeeyradka
afrika ayaa waxaa uu u degdegayaa sidii uu hanan
lahaa soomalia,Maquuste waxaa uu la galay
heshiis xaqiiqdii noqon doona mid somali lagu
xaalufiyo,waayo Maquuste waxaa uu rabaa oo
kaliya runtii aragtidiisa yar tustay in xiligaan
uu ka qaato lacag hadafkeeda uu yahay in uu ku
sameeysto ciidam si uu xukunka u sii
haysto,halka Geei uu la galay heshiis dowladaha
reer galbeedka sida sheel iwm,la arki doonee
haddii qeeyraadka dahan lagu iibsanayo xoog
militari,Alow sahal umuuraha.Waxaa cidwalba
oo somali ah ka saaran xil aanan la soo koobi
karin sidii uu ugu hortagi lahaa xaalufinta
qeeyraadka dalka sida sharci darada ah oo eey
kula heshiinayaan dowlada Maquuste iyo
xulufadood Ethiopia.
