Marka
hore mahad idilkeed waxaa iska leh Allaah, naxariis
iyo nabadgelyana Rasuulkeeni ayey korkiisa ahaatay.
Soomaali
meel walboo ay joogto waxaa ay ku mashquulsan tahay,
halkee ayeynu kala mareynaa annaga iyo reer hebel.
Halkee ayey mareysaa Dowladdii, reer hebel maxaa ku
dhacay, BBC di maxey sheegtay iyo waxyaalo kaloo
fara baddan. Waxa laakiin isweydiin leh, dhanka kale
aaway maatadii iyo dadkii dhibanaa yaa u maqan. Yaa
lagu haleeyay oo laga sugayaa inay wax u
qabtaan.Weli ma isweydiisay akhristow dhibane hebel
ama heblaayo halkee ku danbeysay warkeeda oo ma
caafimaaday, ma dhimatay, tolow yaan ka wareystaa.
Soomaaliya waayahan waxaa aad iyo aad ugu soo batay
dadka dhibanyaasha ah oo weliba uu haleelay cuduro
aan horey looga aqoon Soomaaliya. Cuduradaas waxaa
oran karaa bacda Allaah, waxaa ugu wacan dhulkeena
baadida ah oo cid ilaashaneysaa aanay jirin iyo
waxyaalaha naloo qariyo ee lagu duugo, ha noqoto
suntan badaheena lagu daadsho, qashirka nukliyerka
oo cid naga ilaalisa aanay jirin. Iyo wax ma garato
soomaaliyeed oo iyagu heshiisyo lasoo gala
shirkadahaasc qashinka iska soo fogeeya.
Hadaba
natiijadii arimahas waxey noqdeen in waddankeena
lagu arko waxyaalo baddan oon horey looga aqoon.
Waxa maalin walba aad ku arkeysaa arin kaa yaabisa
Interneryada Soomaalida, oo runti aad ugu dadaala
inay arimahan Bulshada u soo gudbiyaan, waa haddii
la helayo dad akhrisata oo wax ka qabta.. Arimaha
waayahan danbe aad loo soo bandhigay waxaa ka mid ah
sida, wiilka yare e sanad jirka ah, ee ay
warbaahinta Deyniile soo bandhigtay ee madaxa
uu weynaanayo, sidoo kale dhibanayaal kale oo ku
jira shiishada Puntland post, 4somaliwomen,
iyo qaar kaloo baddan.. haddaba waxaan keligay
isweydiiyaa war arimaha kaloo dhan waqti looga hadlo
waaloo hayaayee, maxaa dadkan dhiban xitaa nus
daqiiqo loo siin waayey ka hadalkooda.
Waxa
maalin dhaweyd aan aad iyo aad ugu farxay sidi
diiranetyd ee loogu soo dhaweeyey gabadhi yareyd
{ Muraayo } eek u dhibaneyd xamar, marki ay
tagtay Dalka Mareykanka iyo sidi ay jaaliyadi
Soomaaliyeed ee halkaa ku nool ay arimaheedii ugu
guntadeen. Runti waa arimo ku dayasho mudan. Sidoo
kale waxaan aad iyo aad uga naxay geeridi ku timid
Gabadhi Xabiibo oo iyaadana ka mid aheyd dadka ku
dhiban Soomasaliya Dhammaan waalidkeed iyo eheladii
ay ka geeriyootaybna waxaan leeyahay Allaha idinka
sabar siiyo.
Haddaba
waxa haboon in leysku baraarujiyo war side wax loogu
qaban kara dadkaa Soomaaliyeed ee dhibtu ku heysato
gudaha Soomaaliya oo cid u maqan ayna jirin. Dadkan
oo baddankooda u baddan dad danyar, oo aan wax
taakulo ah helin habayaraatee, ayaa haddana waxa
lasoo gudboonaaday dhibaatooyinkaa caafimaad, oo cid
wax uga qaban karto waddanka gudihiisa ayan jirin.
Waxaa runti jira dad baddan oo isxilqaama oo
arimahood gala, laakiin sidi loo baahnaa wax uma
helaan.
Anigu
waxaan talo ahaan kusoo jeedin lahaa in dadkaasi si
wadajir ah loogu gurmado, oo qof walba kaalinta uu
waxqabadkooda ka qaadan karo uu la bar bar istaago.
Midka qalinkiisa wax ku gaarsiinaya dadka, kan
rugaha ay dadku isugu yimaadaan wax uga soo
ururinaya, kan lacagtiisa ku taageeraya, kan
hay’adaha caalamiga ah wax u weydiinaya iyo kan
kusoo qoraya Jaraa’idka uu tafatiraha ka yahay ama
Webside kaba. Run ahaatii ummaddu haddey is
xilqaanto, oo qof walba uu kaalintiis qaato wax
baddan baa qabsoomaya. Laakiin haddii dhibanaha loo
arko reer qansax ama Reer qurac iyaduna waa
ayaandaro halkeeda taagan. Soomaaliyeey Damiirka iyo
caqligaba kaashada, oo naxariista badiya. Xadiis baa
wuxuu ahaa ( Arlada u naxariisata, Samada haleydinka
Naxariistee ).
Aaway
qoraayadii hormuudka u ahaa shiishadaha ay
Soomaalidu wax kusoo qorto, gaar ahaan Qoraagii
sanadka Xasan Carab, sidoo kale qoraayadii waaweynaa
sida, Cabdiwaaxid Khaliif, Cabdullaahi Siyaasi,
Zahra Xirsi, Amiin Khasaaro iyo qoraayada kale ee
caanka ah ee aalaaba arimaha Soomaaliya wax ka qora,
mey arimahan u istaagaan oo dadka ku baraarujiyaan,
miyaanay arag dadkan dhiban ee allaah mooyee cid
kale oo wax u qabatey aanay jirin. Fadlan arimahan
haloo kaco, oo haleysku baraarujiyo.
Sidoo
kale waxaan halkan ugu baaqayaa dhammaan dadka uu
Allaah hantida siiyay, oo u nimceeyay inay
hantidooda wax ka sadaqeystaan, oo dadkaa dhiban ay
u istaagaan inay wax ku taraan. Ogow cid Caafimaadka
loo ballanqaaday ma jirto, oo marka ay masiibadu kaa
maqan tahay cid kale oo kheyrkaa ah ayey ku maqan
tahay. War hooy Allaah halaga baqo oo dadkan dhiban
haloo gar gaaro.
Waxaan
kaloo ku baraarujinayaa dhammaan taftirayaasha
websid yada Soomaalida inay arimaha noocan oo kale,
haddii uu mid ka mid ah soo qaato ay kuwa kalena ka
qaataan, runti waa arimo samafal, oo tan oo kale uma
baahna ( Copy right ), sida ay aniga ila tahay.
Sidoo
kale £1 ama $1, xitaa haddaad ku dari karto
waxtarkiisa runti aad bey muhiim u tahay waayo
lacagahaa baddan aad aragta waxey ka yimaadeen centi
lagu daray centi, ee marna ha fududeysan sadaqada.
Waxaan
halkan mahad uga soo jieedinaya shaqsiyaadka iyo
Homepageyada aalaaba xil iska saara sidey dadkan
dhiban u soo gudbin lahaayeen, sida, Deyniile,
Puntlandpost, Somalitalk, Somaliweyn, 4Somaliwomen,
Codka haweenka ( Qamar salad ), Calayaale.Com, iyo
qaar kaloo baddan. Waxaan idiin leeyahay halkaa
kasii wada soo bandhigidda iyo baraarujinta aad nagu
baraarujinaysaan sidi dadkaa wax loogu qaban lahaa.
Waxaan
hadlkeyga ku soo gabgabeynayaa Allaha inaga dhigo
kuwa wanaaga isugu taageera, xumahan iska reeba,
kaayaga dhibaateysanna u gargaara. Aaaaaamiiiiin.
Wabillaahi Towfiiq

By:-
Abdihakim Jama Joje
Social
Development Adviser
Leicester
UK
saicentadv@yahoo.com