Naf-lacaariga Naxsh-ka Saaran Nabadii Diid

By:   Dr Ali Ahmed Hirabe   Email: Hirabe_a@hotmail.com 

Ra'yi
 Septem 05/2007

 
Nin walbaa curud-kiisii ceel gee,waxaad moodaa in Maquuste uusan weli ka quusan dhiiga umada soomali,waxaad moodaa in uusan weli ka quusan dagaalka,waxaad moodaa in weli uusan ka quusan gumaadka,dhaca,boobka iyo hagardaamada ciidamadiisa eey ka wadaan caasimada dalka ee Muqdisho,Maquuste waxaa erayadiisa ka midka ahaa xalay dhalay,waxeeyse isku rogtay xabashi in eey xasuuqdo shacabka somali,waxaa erayadiisa ka midka ahaa,Geedi anaga kuma dagaalano shacabka dhexdiisa,waxaan ku dagaalanaa banaanada iyo buuraha maantase waxaad moodaa in uu dagaal kiisi ugu xumaa uu ka dhex wado caasimada dalka somalia oo eey ku nool yihiin in ka badan 3 malyan,Alow sahal umuuraha sow ma moodid in uu yahay nin aan weli ka quusan in uu kaligii tashado,talo wadaag iyo nabadna aanan ogoleeyn marnaba.
 
Bishii luuliyo 1982 ciidamada Ethiopia  iyo ciidamadii Maquuste uu watay waxaa eey qabsadeen degmooyinka Galdogob iyo Ballanbale waxeeyna ka taageen calankii Ethiopia tasi waa taariikh qoran oo aan cidna dafiri-karin,dhiiladaa markii uu arkay Siyaad Bare waxaa uu qaatay oraahdii caanka aheeyd ee aheeyd: Doqon ila dhashaa iiga roon diracyo shisheeye,waxaa uu aaminay Siyad Bare in doqon walbaa oo majeerteen ah uu uga dhaw yahay cadowga Ethiopia,waxaa uu aamin-sanaa  in Maquuste iyo inta daba ordeeysa ee majeerteen in eey yihiin somali dhulkana eey wax ku leeyihiin balse Mingiste in uusan somali aheeyn dhulkana uusan wax ku laheeyn,Siyad Bare waxaa uu dib u soo celiyay 80% intii u carartay Ethiopia waxaana uu qaarkood u dhiibay xilal wanaagsan,inkastoo Maquuste uu diiday kana doorbiday la jirka  Mingiste in eey ugu qeeyr-badan tahay mida Siyaad Bare,xiliga lagu jiro waxaa cad oo aanan cidna ka qarsaneeyn in Maquuste uu ka jecel yahay cadowga soomali ee soo jireenka ahaa ( Ethiopia ) soomalida oo dhan,waxa weli socda in colaadii uu u qaaday reerka Siyad ka dhashay in eey weli socoto,waxaa wanaagsan in Maquuste uu ogaado in dalkaan eey soomali wada leedahay Ethiopia eeyan laheeyn,haddii uu jecel yahay darajo waxaa dhab ah in aanan marna xoog shisheeye lagu noqon karin.
 
Xiliga lagu jira sow akhristow ma aragtid in Maquuste uu yahay nin guracan oo aan nabad iyo wada noolaansho jecleeyn,cidwalba oo ka hor-imadaa waxaa uu dhahaa waa Al-qacida iwm waxaa uu gaaray in dadkii ka qaxay xamar uu ku tilmaamo argagixiso waayo haddii uusan la qabin Mooryan dheere arinkaa kama uusan aamuseen Maquuste,waxaa eey somali rumeeysan tahay in aqoonta Maquuste eey tahay Qori,argtidiisana eey tahay kaligiis talis somalida waxaa eey dhahdaa dhagax tuujin iyo taabasho waa isugu mid Maquuste waa Maquuste  8dii bishii Abriil 1978ki howsha guracan uu Aabaha u noqday weli waa daba haya wax isbedel waligii kuma uu dhacin waxaase il quman oo somalida eey dhahdaa: Dad-qal looma gurguurto Maquuste iyo huwanta Ethiopia waa in dalka laga saaraa shuruud la áan. 
 
Dhulkaan waa nagawada dhaxeeyaa cid qaasa ma laha,haddii Maquuste intaas garto waa ilaah mahadii haddii uusan ogoleeyna waxaan leenahay dhulka somali baa leh Ethiopia maya,Doqon ila dhashaa iiga roon diracyo Tigree,raga maanta ku shiraya Eritereia haddii aad ogolaan laheeyn oo aad garan laheeyd in dalka somali uu ka dhaxeeyo maanta umada waa eey ka bixi laheeyd dhibka,waxaase cad oo aan la qarin karin in xiligii MMI eey ogolaayeen in eey la fadhiistaan Maquuste si dalka eeyan u soo gelin Ethiopia,waxaa eey arkaayeen qatarta ka iman karta imanshaha Ethiopia dhulka soomali waxeeyna qabeen: Doqon ila dhashaa iiga roon diracyo Tigree, balse Maquuste waxaa eey u aheeyd mid uu raadinayay qarniyo,Alo sahal umuurah.
 
 
 
 
 
DR.Ali.A.Hirabe                                        Hirabe_a@hotmail.com

 

_________________________________________________________