Somalida waxaa eey dhahdaa
Lixdan jir laguma helo qiimigaad laba jirkaa
wayday.waxaan ulla
jeedaa Maquuste iyo inta daba joogtaa waxaa eey
galeen taariikh aanan marna la masixi
karin,waxaa eey noqdeen kuwii labaad ee dalka
soomaliya ku soo hogaamiyo cadowga soomaliya,Waxaa
taariikhda lagu hayaa in Talyaani uu keenay
dalka soomaaliya ninkii la dhihi jiray Cali
Yuuusuf, xiriirku waxaa uu bilaawday 1880
laakiin 1889 ayeey aheeyd markii heshiiskii ugu
horeeyey ee taariikhda nin soomaali sheegta uu u
ogoladay in uu keeno dalkiisa hooyo gumeeysigii
cada ee talyaaniga ahaa, heshiiska waxaa uu ka
dhacay Hobyo halkaas uu xukumi jiray Cali yuusuf
xiligaa,1889 ayaa lagu tilmaamaa in heshiiska uu
dhexmaray Cali yusuf iyo Filonardi Commercial
society, heshiisku waxaa uu ahaa in talyaaniga
uu ku baaho dhulka koonfureed isla markaasna
Cali yuusuf uu noqdo (collaborators) gacan siiye
xusuus mudan, halkaa ayuuna talyaaniga ugu
fiday gobolada koonfureed ee soomaalia.2007
waxaa soo noqday taariikhdii foosha xumeed mid
ka sii daran kana foolxun,Maquuste waxaa
xiligaan u yahay (collaborators) gacan siiye
Zenawi wax qarsoon maahin,waxaase suaashu eey
tahay gumaadka xamar ka bilowday ilaa intee ayuu
socon karaa,Maquustese magaari karaa in uu gurto
miraheeda......
Waxaa eey soomalida tiraa
Dhedo roob noqon weydey
waxaa xiligaan aan aragnaa in xamar eey
foolaneeyso waxa eey dhalilaheeydna aanan la
hubin balse eey noqon karto mid dhicista ama
foosha isku raacda,waxaa mudan in la xuso
dhamaan inta soomaalinimada iyo Islaamnimada ku
jirto ee diiday in dalka la gato,inta damiirka uu
ku jiro ogsoon taariikhda soomalia iyo Ethiopia
waa uu garan karaa dunuubta uu galay Maquuste
iyo inta la socoto,waxaase weli umada eey la
yaaban tahay in reer Puntland laga waayo shacuur
soomalinimo ama mid Islaanimo,maxaa diiday in
eey shacuurtooda Islaanimo ama mida soomalinimo
u muujiyaan una soo baxaan shaaricyada
Puntland,waxaad moodaa in eey ku faraxsan
yihiin,sida oo kale somaliland weli lagama hayo
shacuur Islaanimo ama mid soomalinimo,somalida
waxaa eey tiraa Doqon sokeeye maaha waxaa mudan
haddii dadka uu muslim yahay soomali la wada
yahay in cidwalbaa eey muujiso gumaadka Ethiopia
eey ka wado Muqdisho,waxaa foolxuma ah in
casimada eey joogaan Ethiopiaan xiligaan
xaqiiqdiina weli lama oga in eey ka huleeli
doonaan iyo in kale.
Waxaa eey soomalida tiraa
Duqsi caanuu ku dabaal
bartaa fuudbuuse ku baqtiyaa,xamar
waxaa uu dhalo hala dhowro,
Doqon ila
dhashaa iiga
roon
diracyo
shisheeye ahe,Ethiopia
waxaa ii dhaama reer walba oo soomali ah waayo
waxaa naga dhaxeeya diinta dalka,iyo dadka,kuwa
hada ka soo horjeedo gumeeysiga waxaan leeyahay
waxaad marteen meeshii soomali eey mari jirtay
gumeeysi diid iyo gumeeysi doon ayaa dada u kala
baxay la arki doonee cida eey guusha u
danbeeyso,reera dheexaa ayaa ku faraxsan
gumaadka caruurta xamar lagu gumaadaayo balse
waa leeys weeydiin doonaa haddii ilaah raali ka
noqdo aduun iyo aaqiro,alow sahal umuurah,
